الشيخ عباس القمي

1023

الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )

منصور بن صدر الدين محمّد بن إبراهيم الحسيني الدشتكي « 1 » ملقّب به « غياث الدين » استاد بشر و عقل حادى عشر . همان است كه قاضى نور اللّه در حقش در مجالس فرموده . خاتم الحكماء و غوث العلماء ، الأمير غياث الدين منصور شيرازى قدس سرّه آن‌كه ارسطو و افلاطون بلكه حكماى دهر و قرون اگر در زمان آن قبلهء اهل ايمان بودندى مفاخرت و مباهات به انخراط در سلك مستفيدان و ملازمان مجلس عالىاش نمودندى ! « 2 » بالجمله : آن جناب يكى از اجداد سيد عليخان مدنى شيرازى است و صاحب مدرسهء منصوريهء « 3 » واقعه در شيراز است در محلهء دشتك ، كه از بناهاى والد ماجدش است و به اسم او نموده . گويند : در بيست سالگى از ضبط علوم فارغ گرديده ، و در چهارده سالگى داعيهء مناظره با علّامهء دوانى در خود ديده . در سنهء 936 كه زمام سلطنت در كف با كفايت شاه طهماسب صفوى بود آن جناب به صدارت عظمى رسيد ، ملقب به « صدر صدور ممالك » گرديد ، و در سنهء 938 جناب خاتم المجتهدين محقّق كركى از عراق عرب به تبريز آمد و از جانب سلطان نهايت احترام ديد به امير غياث الدين مذكور طريقهء محبت مسلوك فرمود . گويند كه ، آن دو بزرگوار باهم قرار دادند كه در يك هفته جناب محقّق كتاب شرح تجريد را نزد مير بخواند و در هفتهء ديگر جناب مير كتاب قواعد را از جناب محقّق استفاده نمايد . مدتى بر اين احوال گذشت تا آن‌كه مفسدان سخن‌چينى كردند و ما بين اين دو بزرگوار را به هم زدند . پس جناب مير از منصب صدارت استعفا جست و عود به شيراز نموده و در سنهء 948 به رحمت الهى پيوست در جوار مزار پدر بزرگوارش در صفحهء شمالى مسجد شبستانهء مدرسهء منصوريه مدفون گرديد .

--> ( 1 ) . براى كسب اطلاع بيشتر ر . ك : روضات الجنات ، ج 7 ، ص 176 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن دهم ) ، ص 254 ؛ ريحانة الأدب ، ج 4 ، ص 158 ؛ اعيان الشيعه ، ج 10 ، ص 141 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 20 ، ص 497 ؛ الذريعه ، ج 1 ، ص 378 ، ج 9 ، ص 1109 و ج 10 ، ص 186 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 12 ، ص 18 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « غياث الدين » ، ص 395 ؛ فرهنگ سخنوران ، ص 422 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، ص 375 و 825 ( 2 ) . مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 230 ( 3 ) . اين مدرسه را فيلسوف نامى امير صدر الدين دشتكى شيرازى در سال 883 در محلهء آب لب ساخته است . ر . ك : آثار العجم از فرصت 497 و فارسنامه ناصرى از حاج ميرزا حسن حسينى فسايى ( حفيد بانى مدرسهء منصوريه )